Στην σημερινή σας συνεστίαση, καλούμαι, να μιλήσω γύρω από τα άτομα με ιδιαιτερότητες , γνωστά ως Α.Μ.Ε.Α.

     Το αντικείμενό της επιστήμης μου, είναι η ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ και ορίζοντας την επιστήμη αυτή, Εργοθεραπεία είναι ένα από τα επαγγέλματα υγείας που συμβάλλει δυναμικά στην καλύτερη και γρηγορότερη αποκατάσταση του ατόμου που έχει ένα χρόνιο ή ένα προσωρινό μειονέκτημα. Μετά από γραπτή παραπομπή του θεράποντα γιατρού. Ο εργοθεραπευτής συνεργάζεται με τον άρρωστο και μαζί καταστρώνουν το πρόγραμμα θεραπείας θέτοντας άμεσους και έμμεσους στόχους. Απώτερος στόχος είναι να ξεπεράσει ο ασθενής τα όποια λειτουργικά μειονεκτήματα προκαλεί η πάθησή του και να αξιοποιήσει τις ικανότητες και δυνατότητες που διαθέτει. Η εργοθεραπεία συμβάλλει στην όσο γίνεται καλύτερη σωματική, ψυχολογική, κοινωνική και οικονομική αποκατάσταση του ασθενή ώστε να ενταχθεί στην κοινωνία σαν χρήσιμο, αποδοτικό και ευτυχισμένο μέλος της, στον συντομότερο χρόνο.

     Το άτομο με μια χρόνια αναπηρία βοηθιέται να δεχτεί την ύπαρξη της και τα όρια που αυτή θέτει στην ζωή του, ενώ συγχρόνως η εργοθεραπεία συντελεί στο να συνειδητοποιήσει τις ικανότητες και δυνατότητες που διαθέτει, αξιολογώντας τις και συνεχώς αξιοποιώντας τις. Η Εργοθεραπείες ασχολείται με τα Α.Μ.Ε.Α μιας και εχθές (3 ΔΕΚΕΜΒΡΗ) ήταν η παγκόσμια ημέρα των Ατόμων με ιδιαιτερότητες.

     Όλοι λίγο πολύ είτε γνωρίζοντας κάποιο άτομο είτε βιώνοντας το πρόβλημα στο σπίτι, έχετε μια σχετική εμπειρία. Σύμφωνα με τον Ιατρικό Σύλλογο, παγκοσμίως άτομο με ειδικές ανάγκες ορίζεται το άτομο εκείνο που παρεκκλίνει του φυσιολογικού (κοινωνικά αποδεκτού). Συγκεκριμένα σε αυτή την κατηγορία ανήκουν άνθρωποι με κινητικές - νοητικές -  ψυχικές  αναπηρίες. Ως εκ τούτου μιλάμε για άτομα με νοητική υστέρηση, διάφορα σύνδρομα (το γνωστό σε όλους σύνδρομο Down), με διάφορες ψυχώσεις (σχιζοφρένεια, κατάθλιψη, μανία, δίπολη διαταραχή) καθώς και σε αυτούς που έχουν υποστεί έναν τραυματισμό, ένα εγκεφαλικό με αποτέλεσμα να είναι καθηλωμένοι στο αναπηρικό αμαξίδιο, άνθρωποι με  σκλήρυνση κατά πλάκας κ.α. καταστάσεις δύσκολες, χρειάζονται ιδιαίτερο χειρισμό και φυσικά αντοχή ανοχή από τους γύρω τους.

     Ερωτήματα γύρω από αυτά τα άτομα γεννώνται πολλά: Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στα Α.Μ.Ε.Α. και την κοινωνία; Στο σχολείο; Στην οικογένεια; Είναι ο περίγυρος έτοιμος και αρκετά ενημερωμένος ώστε να συναστραφεί  και να υποδεχτεί αυτά τα άτομα; Ποιος ο ρόλος του γονέα; του φίλου; Του συμμαθητή; Του εκπαιδευτικού; Πως δυστυχώς η κοινωνική ένταξη σχετίζεται με τον κοινωνικό αποκλεισμό ; Και τέλος, είναι η διαφορετικότητα κάτι που πρέπει να προσαρμοστεί στην κοινωνία ή  η κοινωνία μπορεί να αλλάξει;

     Τα παραπάνω ερωτήματα δεν είναι επιστημονικά, παιδαγωγικά, εκπαιδευτικά. Είναι πολιτικά γιατί αφορούν τον πολίτη. Είναι κοινωνικά γιατί επηρεάζουν την κοινωνία που ζούμε όλοι μας, είναι ερωτήματα που αφορούν όλους μας.

     Ξεκινώντας από την οικογένεια, θα αναφέρω αρχικώς πως το Έργο που καλείται να εκτελέσει ένας γονιός που έχει ένα παιδί που κατατάσσεται σε αυτή την κατηγορία, είναι δύσκολο. Εκτός από το κομμάτι της ψυχολογικής υποστήριξης που χρήζουν οι ίδιοι οι γονείς, όλα μέσα στο σπίτι πρέπει να προσαρμοστούν αναλογικά με το άτομο που αντιμετωπίζει το πρόβλημα. Η οικογένεια καλείται να γίνει η αγκαλιά και αυτή που θα δώσει τα πρώτα και βασικά εφόδια για να γίνει ένα άτομο όσο το δυνατόν αυτόνομο και ανεξάρτητο.

     Ξέρετε, έχουμε την τύχη εμείς οι θεραπευτές που καλούμαστε να εργαστούμε με Α.Μ.Ε.Α. να γνωρίζουμε όχι μόνο καταπληκτικά παιδιά αλλά και θαυμαστούς- αξιόλογους γονείς. Οικογένειες που κάνουν μεγάλες θυσίες για τα παιδιά τους. Ακόμα και αδέλφια να συνεισφέρουν στην θεραπεία.

     Η οικογένεια λοιπόν έχει το πρώτο λόγο και την βασική ευθύνη για το μέλος της που νοσεί και την χρειάζεται περισσότερο.

     Κατ’ επέκτασιν είναι η κοινωνία και σ’ αυτόν τον τομέα θα σταθώ λίγο παραπάνω γιατί αφορά όλους εμάς που βρισκόμαστε απόψε εδώ.

     Η αλήθεια είναι πως για πολλά χρόνια η κοινωνική υπευθυνότητα ήταν άγνωστη. Σήμερα όμως δεκάδες οργανώσεις δημιουργούνται με στόχο να ενημερώσουν και να βοηθήσουν τα Α.Μ.Ε.Α. πολλοί νέοι φορείς συσταίνονται και δραστηριοποιούνται γύρω από την ένταξη των Α.Μ.Ε.Α στην κοινωνία. Το κακό όμως πως αυτό που ονομάζουμε κοινωνική αλληλεγγύη, η κοινωνία των πολιτών, δεν βλέπουμε να εφαρμόζονται στην πράξη. Σε μια επίσκεψή μου στο διαδίκτυο εντόπισα πολλά άρθρα που αναφέρονται στην αναπηρία επιδερμικά. Οι ίδιοι όμως οι ανάπηροι συνεχίζουν να ζουν εγκλωβισμένοι στο πρόβλημά τους. Από την εμπειρία μου με άτομα με ψυχιατρικής φύσεως αρρώστιες καθώς και με κινητικά προβλήματα, διαπίστωσα πως υπάρχει ένα «ταμπού» και μια ταμπέλα απέναντι τους. Δυστυχώς εμείς οι ίδιοι οι συμπολίτες τους, τους γυρνάμε την πλάτη και γινόμαστε σκληροί στην κριτική μας απέναντί τους. Το χειρότερο όμως είναι πως γινόμαστε αδιάφοροι. Πόσες φορές έχετε βρεθεί στον δρόμο και παρατηρήσατε πως υπάρχουν σταθμευμένα αυτοκίνητα πάνω σε αναπηρικές νησίδες; Πόσες φορές είμαστε μάρτυρες ενός επεισοδίου με κάποιον συνάνθρωπό μας που μπορεί να εμφάνιζε μια εικόνα και μια συμπεριφορά κάπως αλλόκοτη; Πιθανόν να έγινε και περίγελος ή να αποτέλεσε αντικείμενο λύπης. Φαντάζομαι πως αντιλαμβάνεστε πολύ καλά αυτό που προσπαθώ να σας πω. Εκτός από το κράτος που κάνει την δουλειά του με όποιο τρόπο είτε χορηγώντας κάποια επιδόματα, είτε προσφέροντας στέγη, εκπαίδευση, τροφή κ.α. σε Α.Μ.Ε.Α, εμείς οι ίδιοι μπορούμε να αλλάξουμε απλώς την στάση μας. Δεν είναι κακός, ούτε αρνητικό, ούτε γελοίος ένας φίλος, ένας συνάνθρωπος που αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα από τα παραπάνω. Είναι απλώς διαφορετικός. Αυτή τη διαφορετικότητα θίγουμε σήμερα και απευθύνομαι σε ανθρώπους που δίνουν χρόνο, χώρο από την ζωή τους για τέτοιου  είδους άτομα και καταστάσεις. Είμαι κατά κάποιο τρόπο ενήμερη του φιλανθρωπικού σας έργου και γι’ αυτό θεωρώ πως αυτά που ειπώθηκαν σήμερα θα βρουν ανταπόκριση.

     Θα μπορούσα να μιλήσω με πολλά παραδείγματα και να μεταφέρω πολλές  εικόνες από άτομα που έχω συναντήσει κατά καιρούς, άτομα με πολύ ιδιαίτερα χαρίσματα, με ισχυρές προσωπικότητες αλλά δεν θέλω να γίνω κουραστική. Προσπάθησα πολύ σύντομα να αγγίξω απλώς ένα θέμα που είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Υπάρχουν βέβαια πολλοί τρόποι να προσεγγίσουμε και να ασχοληθούμε με τα Α.Μ.Ε.Α. Ας προσπαθήσουμε να το κάνουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο : να αποδεχτούμε το διαφορετικό.

Ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας.

ΜΑΡΙΑ ΓΛΑΝΟΥ

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ